آثار اردوی اقبال

مشخصات کتاب:

• عنوان: آثار اردوی اقبال (جلد دوم)
• مولف: عبدالهادی داوی (پریشان)
• مترجم: ندارد (کتاب اصالتاً به زبان فارسی/دری نگاشته شده است).
• سال چاپ اصلی: ۱۳۵۶ هجری خورشیدی (جلد اول این اثر در سال ۱۳۵۵ و جلد دوم آن در سال ۱۳۵۶ به زیور طبع آراسته شد).
• ناشر: موسسه انتشارات بیهقی (کابل)
• نوبت چاپ: یکم
• تعداد صفحه کتاب: در حدود ۱۳۰ الی ۱۵۰ صفحه (بسته به نسخه‌های صحافی‌شده آرشیوی).

خلاصه کتاب:
کتاب «آثار اردوی اقبال» یک پروژه تحلیلی و معرفی دوجلدی است که جلد دوم آن مشخصاً به واکاوی بخش دیگری از میراث مکتوب علامه اقبال لاهوری به زبان اردو اختصاص دارد. عبدالهادی داوی در این اثر، علاوه بر ارائه بیوگرافی و زمینه‌های فکری اقبال، به کالبدشکافی مضامین بلندی چون «اصلاح جوانان»، «خودآگاهی ملی»، «اتحاد جهان اسلام» و «عزت نفس» در اشعار اردوی او می‌پردازد. داوی برای ملموس‌تر شدن تفکر اقبال برای فارسی‌زبانان، بسیاری از ابیات، غزل‌ها و اصطلاحات فلسفی پیچیده اردو را با قلم شیوای خود به نظم و نثر دری برگردانده و تحلیل کرده است.

درباره نویسنده:
میرزا عبدالهادی داوی (۱۲۷۳–۱۳۶۱ هـ.خ) متخلص به «پریشان»، از بزرگ‌ترین دانشمندان، نویسندگان، مترجمان و سیاستمداران مبارز تاریخ معاصر افغانستان بود. او که از ارکان نهضت مشروطیت دوم و روزنامه‌نگاری نوین کشور (همچون اداره روزنامه سراج‌الاخبار و امان افغان) به شمار می‌رفت، سال‌های طولانی از عمرش را در دوران مختلف به دلیل آزادی‌خواهی در زندان سپری کرد. داوی از نخستین کسانی بود که اندیشه و شعر اقبال لاهوری را در افغانستان رواج داد و با توجه به تسلطش بر زبان اردو، آثاری ارزشمند در این زمینه خلق کرد. او در سال‌های پایانی زندگی به عنوان رئیس مجلس اعیان (سنا) نیز خدمت کرد.

چرا باید این کتاب را خواند؟
۱. نخستین تک‌نگاری همسایه: این اثر یکی از اولین و جدی‌ترین تلاش‌های ساختاریافته آکادمیک در قلمرو افغانستان برای پیوند ادبی و فلسفی میان اندیشه‌های شبه‌قاره (اقبال) و حوزه تمدنی خراسان است.
۲. برابرسازی زبان تخصصی: تسلط بی‌نظیر داوی بر هر دو زبان دری و اردو باعث شده که کتاب بهترین راهنما برای کسانی باشد که می‌خواهند ظرایف شعر اردوی اقبال را بدون تسلط بر آن زبان، به درستی درک کنند.
۳. قلم یک مشروطه‌خواه متعهد: بررسی اشعار حماسی و بیدارگرایانه اقبال از عینکِ یک مبارزِ بندکشیده و سیاستمدارِ استخوان‌خردکرده مانند عبدالهادی داوی، طعم و معنای دیگری به تحلیل‌های کتاب بخشیده است.

گزیده‌ای از خود کتاب:
«اقبال در اشعار اردوی خود، جوانان را به عقابی تشبیه می‌کند که سزاوار نیست در کنج آشیانه‌های تملق و سستی آرام بگیرند. او تفکر شرق را به بیداری می‌خواند و شعر را نه برای تفنن، بلکه به عنوان شیپور جنگی علیه جهالت و استعمار زمانه به کار می‌گیرد. ترجمه این آثار، تکانی است به روح خفته‌ی نسل‌های امروز ما.»