سفرنامه بنادر و جزایر خلیج فارس

عنوان: سفرنامه بنادر و جزایر خلیج فارس
مؤلف: مهندسی ناشناخته
مصحح و محشی: دکتر منوچهر ستوده
ناشر: نشر برزو
سال نگارش اثر: دوره محمدشاه قاجار (حدود ۱۲۵۰ تا ۱۲۶۴ قمری)
سال انتشار نسخه تصحیح‌شده: حدود ۱۳۶۷–۱۳۶۸ خورشیدی (در چاپ مؤسسه فرهنگی جهانگیری)
نوع اثر: سفرنامه، جغرافیای تاریخی، تاریخ قاجار
زبان: فارسی
تعداد صفحات: حدود ۱۴۰ صفحه (بسته به چاپ)

خلاصه کتاب
نویسنده در این سفرنامه مسیر اصفهان تا شیراز و سپس بنادر جنوبی ایران را بررسی می‌کند. او ضمن توصیف راه‌ها، آبادی‌ها، بنادر، جزایر و استحکامات نظامی، به وضعیت اقتصادی و راه‌های حمل‌ونقل منطقه نیز اشاره می‌کند. یکی از اهداف مأموریت او بررسی امکان جابه‌جایی تجهیزات نظامی و توپخانه در جنوب ایران بوده است. گزارش‌های دقیق وی تصویری روشن از اوضاع خلیج فارس در دوره قاجار ارائه می‌دهد.

درباره مؤلف و مصحح
مؤلف کتاب مهندسی ناشناخته و تحصیل‌کرده بوده که از سوی محمدشاه قاجار مأمور بررسی سرحدات جنوبی ایران شده است. او در نقشه‌برداری و امور فنی مهارت داشته و مشاهدات خود را با دقت ثبت کرده است.
دکتر منوچهر ستوده (۱۲۹۲–۱۳۹۵) از برجسته‌ترین ایران‌شناسان، جغرافی‌دانان تاریخی و مصححان متون کهن ایران بود که آثار فراوانی در زمینه تاریخ و جغرافیای ایران منتشر کرد.

چرا باید این کتاب را خواند؟
• از منابع دست اول درباره خلیج فارس در عصر قاجار است.
• اطلاعات ارزشمندی درباره بنادر و جزایر جنوبی ایران ارائه می‌دهد.
• برای پژوهشگران تاریخ قاجار و جغرافیای تاریخی بسیار مهم است.
• تصویری از وضعیت راه‌ها و ارتباطات جنوب ایران در قرن سیزدهم هجری ارائه می‌کند.
• نمونه‌ای ارزشمند از سفرنامه‌های مأموریتی و دولتی ایران است.

برگزیده‌ای از کتاب
«خلیج فارس از مهم‌ترین گذرگاه‌های ارتباطی و تجاری ایران بوده است.»
«شناخت راه‌ها و بنادر، بخشی از امنیت و اقتدار کشور را تشکیل می‌دهد.»
«جغرافیا نقش تعیین‌کننده‌ای در سیاست و نظام دفاعی دارد.»