تاریخ گیتی‌گشا

عنوان کامل: تاریخ گیتی‌گشا
نویسنده: محمد صادق موسوی
سال انتشار (اولین انتشار): اواخر دوره قاجار / اوایل پهلوی
مترجم: ندارد — اثر تألیفی به زبان فارسی است.
ناشر: انتشارات اقبال
تعداد صفحات: حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ صفحه (بسته به چاپ)
نوبت چاپ: چاپ‌های محدود و بازچاپ‌های کتابخانه‌ای

خلاصه کتاب
«تاریخ گیتی‌گشا» اثری تاریخی است که به روایت رویدادهای سیاسی، اجتماعی و نظامی ایران در دوره‌های متأخر می‌پردازد. کتاب با نثری سنتی و وقایع‌نگارانه نوشته شده و تلاش دارد تحولات قدرت، جنگ‌ها، تغییرات حکومتی و نقش رجال سیاسی را ثبت کند. نویسنده وقایع را به ترتیب زمانی گزارش می‌دهد و گاه با قضاوت‌های شخصی همراه می‌سازد. این اثر بیشتر در سنت تاریخ‌نگاری کلاسیک ایران قرار می‌گیرد و کمتر تحلیلی مدرن ارائه می‌دهد، اما از نظر ثبت جزئیات تاریخی ارزشمند است. «تاریخ گیتی‌گشا» برای شناخت نگاه مورخان آن دوره به تاریخ اهمیت دارد.

درباره نویسنده
محمد صادق موسوی از مورخان و نویسندگان تاریخ‌نگار ایرانی است که در سنت تاریخ‌نویسی کلاسیک قلم می‌زد. او به ثبت وقایع سیاسی و اجتماعی زمانه خود علاقه‌مند بود و آثارش رنگ‌وبوی گزارش تاریخی دارد. موسوی بیشتر به حفظ رویدادها برای آیندگان می‌اندیشید تا تحلیل نظری تاریخ. نثر او متأثر از سبک متون تاریخی دوره قاجار است. آثارش امروز به‌عنوان منابع دست‌اول برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران اهمیت دارند.

چرا باید این کتاب را خواند؟
• چون نمونه‌ای از تاریخ‌نگاری سنتی ایرانی است.
• چون اطلاعات جزئی و دست‌اولی از رویدادهای تاریخی ارائه می‌دهد.
• چون برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران ارزش سندی دارد.
• چون نگاه مورخان قدیم به قدرت و سیاست را نشان می‌دهد.

تیکه از کتاب
«وقایع جهان
نه بر مدار خواست مردمان،
که بر چرخ قدرت می‌گردد.
آنان که امروز
بر سریر فرمان نشسته‌اند،
فردا خود در شمار روایت‌ها خواهند بود.»