تاریخ علم

عنوان کامل: تاریخ علم
نویسنده: جورج سارتون
سال آغاز انتشار:۱۹۲۷ میلادی
وضعیت اثر: چندجلدی (اثر مرجع و گسترده)
مترجم: احمد آرام
ناشر: انتشارات امیر کبیر
تعداد صفحات: در مجموع چند صد صفحه (بسته به جلد و ترجمه)
نوبت چاپ: چاپ‌های متعدد علمی

خلاصه کتاب
«تاریخ علم» اثری بنیادین و مرجع است که به بررسی روند شکل‌گیری، رشد و تکامل علم در تمدن‌های مختلف بشری می‌پردازد. جورج سارتون در این کتاب علم را پدیده‌ای جهانی و پیوسته می‌داند که حاصل تلاش مشترک ملت‌ها و فرهنگ‌هاست، نه محصول انحصاری یک تمدن خاص.
او تاریخ علم را از دوران باستان آغاز می‌کند و با بررسی دقیق تمدن‌های یونانی، اسلامی، هندی، چینی و اروپایی، نقش هر یک را در پیشرفت دانش بشری نشان می‌دهد. در این اثر، علوم گوناگونی مانند ریاضیات، نجوم، پزشکی، شیمی و فلسفه طبیعی در بستر تاریخی خود بررسی می‌شوند. کتاب تنها به ذکر نام دانشمندان بسنده نمی‌کند، بلکه شرایط فکری، اجتماعی و فرهنگی هر دوره را نیز تحلیل می‌کند. «تاریخ علم» نشان می‌دهد که پیشرفت علمی نتیجه صبر، خطا، انباشت تجربه و گفت‌وگوی میان تمدن‌هاست.

درباره نویسنده
جورج سارتون بنیان‌گذار رشته «تاریخ علم» به‌عنوان یک شاخه مستقل دانشگاهی است. او باور داشت که فهم تمدن انسانی بدون شناخت سیر تاریخی علم ناقص خواهد بود. سارتون با نگاهی فراملی و غیراروپامحور، نقش دانشمندان مسلمان و شرقی را به‌طور جدی برجسته کرد و بسیاری از بی‌عدالتی‌های تاریخی در روایت علم را اصلاح نمود.

او علم را زبان مشترک انسان‌ها می‌دانست و معتقد بود تاریخ علم می‌تواند پلی میان فرهنگ‌ها و تمدن‌ها ایجاد کند. آثار او هنوز هم از منابع اصلی و معتبر در پژوهش‌های تاریخ علم به شمار می‌روند.

چرا باید این کتاب را خواند؟
• چون جامع‌ترین و معتبرترین مرجع تاریخ علم است
• چون نقش تمدن اسلامی و شرقی را منصفانه نشان می‌دهد
• چون علم را در پیوند با فرهنگ، جامعه و اندیشه بررسی می‌کند
• چون برای پژوهشگران تاریخ، فلسفه و علم اثری ضروری است

تیکه از کتاب
«علم نتیجه کوشش پیوسته انسان است،
نه جهشی ناگهانی و معجزه‌آسا.
هر دانشی بر شانه دانشی پیشین استوار است.
تمدن‌ها می‌آیند و می‌روند،
اما حقیقت علمی باقی می‌ماند
و میراث مشترک بشریت می‌شود.»