تبسم

مشخصات کتاب

• عنوان: تبسم
• شاعر/نویسنده: پاییز حنیفی (عبدالرؤوف)
• تعداد صفحه: ۶۴ صفحه (کتابچه‌ای فشرده و جیبی)
• نوع اثر: مجموعه شعر طنز، فکاهی، اجتماعی و انتباهی
• سبک: ادبیات انتقادی دوران معاصر افغانستان

خلاصه و محتوای کتاب

کتاب «تبسم» با وجود حجم اندک خود (۶۴ صفحه)، آیینه‌ای از دغدغه‌های اجتماعی شاعر است. مطالب این کتاب حول محورهای زیر می‌چرخد:
۱. طنز انتقادی و بیدارگر: حنیفی با لحنی شیرین اما گزنده، بوروکراسی اداری، فقر، بیسوادی و ریاکاری‌های اجتماعی زمانه خود را به نقد می‌کشد.
۲. شعر انتباهی: واژه «انتباه» به معنای بیدار کردن و متنبه ساختن است. اشعار این مجموعه صرفاً برای خنداندن سروده نشده‌اند، بلکه هدف اصلی آن‌ها تکان دادن ذهن مخاطب و جلب توجه او به واقعیت‌های تلخ روزمره است.
۳. زبان توده‌ها: شاعر در سرودن اشعار فکاهی این کتاب، از اصطلاحات عامیانه، ضرب‌المثل‌ها و کنایه‌های رایج در کوچه و بازار کابل بهره برده تا پیام کتاب برای عامه مردم ملموس و قابل‌فهم باشد

درباره نویسنده

پاییز حنیفی (۱۳۱۶ – ۱۳۵۸ خورشیدی) از چهره‌های درخشان و مظلوم ادبیات معاصر زبان فارسی دری در افغانستان است. او در عمر کوتاه ۴۲ ساله خود، حدود ۳۰ اثر ارزشمند در حوزه‌های داستان‌نویسی، شعر، ادبیات کودک و گردآوری فرهنگ عامه (فولکلور) به یادگار گذاشت. حنیفی پس از تحولات سیاسی اواخر دهه پنجاه، مانند بسیاری از هم‌نسلان روشنفکرش دستگیر شد و به شهادت رسید. آثار طنز او همچنان به عنوان بخشی از شناسنامه ادبیات فکاهی منطقه تدریس و مطالعه می‌شوند

چرا باید این کتاب را خواند؟

• آشنایی با ساختار و لحن طنز مطبوعاتی و بومی افغانستان در دهه‌های چهل و پنجاه خورشیدی.
• لذت بردن از سروده‌هایی کوتاه‌، منسجم و ضرب‌آهنگ‌دار که با چاشنی کمیک، عمیق‌ترین مفاهیم انسانی را بیان می‌کنند.
• مرور یکی از آثار مکتوب شهدا و سرمایه‌های گمنام ادبیات معاصر

گزیده‌ای از کتاب

«تبسم، خندهٔ پنهان و پرمعنای انسان است بر آنچه که در پیرامونش می‌گذرد. گاهی تلخی روزگار چنان گلوگیر می‌شود که گریستن، دردی را دوا نمی‌کند؛ اینجاست که طنز به دادِ روح می‌رسد. ما می‌خندیم، اما در پس این تبسم، چشمی است که به حالِ غفلت‌های خویش خون می‌گرید…»