تن آدمی

عنوان: تن آدمی
نویسنده: آیزاک آسیموف
مترجم: دکتر محمود بهزاد
ناشر: بنگاه ترجمه و نشر کتاب
تعداد صفحات: ۳۹۸ صفحه

خلاصه و محتوای کتاب
آسیموف در «تن آدمی» از بدن انسان به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین ساختارهای شناخته‌شده در طبیعت سخن می‌گوید؛ ساختاری که از میلیاردها سلول تشکیل شده و در آن، مجموعه‌ای عظیم از فعالیت‌های هماهنگ به‌طور پیوسته در جریان است.
کتاب ابتدا به ساختار کلی بدن و سلول‌ها می‌پردازد و سپس به سراغ اندام‌ها و دستگاه‌های مختلف می‌رود. خواننده با نقش استخوان‌ها و ماهیچه‌ها در حرکت، وظیفهٔ دستگاه گوارش در دریافت و پردازش مواد غذایی و نقش دستگاه تنفسی در تأمین اکسیژن آشنا می‌شود. در ادامه، قلب و دستگاه گردش خون و چگونگی انتقال اکسیژن و مواد غذایی به بافت‌های بدن بررسی می‌شود. آسیموف همچنین دربارهٔ نقش خون و اجزای آن و ارتباط میان گردش خون و فعالیت سایر اندام‌ها توضیح می‌دهد. دستگاه عصبی نیز جایگاه مهمی در کتاب دارد. مغز و اعصاب به‌عنوان سامانهٔ کنترل و ارتباط بدن معرفی می‌شوند و آسیموف نشان می‌دهد که چگونه بدن می‌تواند محرک‌های محیطی را دریافت، پردازش و به آن‌ها واکنش نشان دهد. موضوعاتی مانند تولیدمثل، رشد، هورمون‌ها و سازوکارهای دفاعی بدن نیز به خواننده کمک می‌کنند تا بدن انسان را به‌عنوان یک نظام زنده و خودتنظیم‌شونده بهتر درک کند.

بدن؛ یک سامانهٔ هماهنگ
یکی از جذابیت‌های کتاب این است که آسیموف میان بخش‌های مختلف بدن ارتباط برقرار می‌کند.
قلب بدون ریه‌ها نمی‌تواند وظیفهٔ خود را به‌درستی انجام دهد؛ خون باید اکسیژن را به سلول‌ها برساند؛ دستگاه گوارش مواد مورد نیاز بدن را فراهم می‌کند و دستگاه عصبی فعالیت بسیاری از این سامانه‌ها را هماهنگ می‌سازد. بنابراین، بدن انسان در نگاه آسیموف مجموعه‌ای از قطعات جدا از هم نیست؛ بلکه شبکه‌ای از دستگاه‌های وابسته به یکدیگر است که برای حفظ حیات دائماً با هم همکاری می‌کنند.

علم برای همه
آسیموف یکی از نویسندگان برجستهٔ علمی‌نویس قرن بیستم بود و بخش مهمی از فعالیت خود را به توضیح علوم برای عموم مردم اختصاص داد. در «تن آدمی» نیز از اصطلاحات تخصصی پیچیده تا حد امکان فاصله می‌گیرد و با مثال و توضیح مرحله‌به‌مرحله، مفاهیم زیست‌شناسی و بدن انسان را قابل فهم می‌کند. به همین دلیل، کتاب را می‌توان اثری مناسب برای آشنایی عمومی با زیست‌شناسی بدن انسان دانست، نه یک کتاب تخصصی پزشکی.

دربارهٔ نویسنده
آیزاک آسیموف (۱۹۲۰–۱۹۹۲) نویسنده، شیمی‌دان و علمی‌نویس آمریکاییِ زادهٔ روسیه بود. او یکی از پرکارترین نویسندگان علمی‌تخیلی و علمی‌نویس قرن بیستم به شمار می‌رود و آثار فراوانی دربارهٔ فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، نجوم و تاریخ علم نوشته است. توانایی آسیموف در تبدیل موضوعات دشوار علمی به مطالبی روشن و جذاب، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آثار او بود.

دربارهٔ مترجم
دکتر محمود بهزاد (۱۲۹۲–۱۳۸۶) پزشک، زیست‌شناس، مترجم و از پیشگامان علمی‌نویسی و ترجمهٔ آثار علمی به زبان فارسی بود.
او آثار متعددی را در زمینهٔ زیست‌شناسی، پزشکی و علوم طبیعی ترجمه کرد و نقش مهمی در آشناکردن چند نسل از خوانندگان فارسی‌زبان با دانش علمی جدید داشت. ترجمهٔ آثار علمی آسیموف توسط دکتر بهزاد نیز از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ فعالیت او در زمینهٔ ترویج علم به زبان فارسی است.

چرا باید این کتاب را خواند؟
• برای آشنایی با ساختمان و عملکرد بدن انسان.
• برای درک ارتباط میان اندام‌ها و دستگاه‌های مختلف بدن.
• برای علاقه‌مندان به زیست‌شناسی و علوم طبیعی.
• برای کسانی که می‌خواهند بدون ورود به متون تخصصی پزشکی، بدن انسان را بهتر بشناسند.
• برای آشنایی با شیوهٔ علمی‌نویسی آیزاک آسیموف.
• برای خواندن ترجمه‌ای از یکی از چهره‌های مهم علمی‌نویسی فارسی، دکتر محمود بهزاد.

گزیده‌ای از کتاب
بدن انسان مجموعه‌ای از اندام‌های جداگانه نیست؛ دستگاهی هماهنگ است که میلیون‌ها فرایند در آن هم‌زمان برای حفظ زندگی جریان دارد. این عبارت برداشت از مضمون کتاب است و نقل‌قول مستقیم نیست.