خانه / سلطان سالار عزیزپور

سلطان سالار عزیزپور

این شخص کیست؟
سلطان متخلص به «سالار عزیزپور»، شاعر نوپرداز، منتقد ادبی، نویسنده و سردبیر ماهنامه «رستاخیز» اهل افغانستان است. او یکی از چهره‌های پویا و جدی در عرصه نقد ادبی و شعر مدرن (پست‌مدرن و نیمایی) افغانستان به شمار می‌رود که با ترکیب دانش علمی و ذوق ادبی، دهه‌هاست در حوزه تبیین متن و فرامتن ادبیات پارسی دری فعالیت می‌کند.

تولد و وفات

تاریخ تولد: ۲۵ میزان (مهر) ۱۳۳۷ هجری خورشیدی (اکتبر ۱۹۵۸ میلادی).
وضعیت حیات: ایشان در قید حیات هستند و اکنون چند دهه است که در کشور آلمان در غربت و مهاجرت زندگی و فعالیت می‌کنند.

زندگی‌نامه کوتاه و سیر فعالیت‌ها
سلطان سالار عزیزپور، فرزند عبدالرئوف، در دهکده «ملاخیل» شهرستان بازارک واقع در استان پنجشیر زاده شد. پدرش افسر نظامی و شیفته فرهنگ و پدربزرگش، ملا میران‌شاه پنجشیری، از علمای فرزانه زمان خود بود. او نخستین آموزش‌های دینی را نزد بی‌بی حاتون در هرات فرا گرفت و سپس دوران مکتب را در مدرسه موفق هرات، مدرسه شاه دوشمشیره کابل و لیسه عالی امانی (نجات) کابل گذراند.
عزیزپور در سال ۱۳۵۷ وارد دانشکده داروسازی (فارمسی) دانشگاه کابل شد و مدرک کارشناسی ارشد خود را از این دانشکده دریافت کرد. با این حال، فضای پرالتهاب سیاسی آن سال‌ها مسیر زندگی او را دگرگون ساخت؛ وی در سال ۱۳۶۲ کابل را به مقصد پاکستان ترک کرد و پس از مدتی به آلمان مهاجرت نمود. او شعر را از نوجوانی تحت نظارت و با ویرایش استاد بزرگ واصف باختری آغاز کرد.

آثار و میراث مکتوب
استاد عزیزپور در طول سال‌های مهاجرت در آلمان، کارنامه پرباری از خود در قالب شعر و نقد ادبی به جای گذاشته است:

دفتر شعر «آخرین وخشور»: نخستین مجموعه شعر مستقل او که در بهار ۱۳۸۴ خورشیدی منتشر شد.
کتاب «پنجره‌های ناگشوده»: تازه‌ترین اثر پژوهشی او که در آن پانزده پنجره کوچک و بزرگ را به سوی درک و دریافت ادبیات و فرهنگ معاصر افغانستان می‌گشاید.
کتاب «مسعود در آیینهٔ شعر»: مجموعه‌ای گردآوری‌شده و تحلیلی درباره بازتاب شخصیت احمدشاه مسعود در شعر معاصر.
گزیده اشعار آخرین وخشور و مجموعه‌های دیگر: دفاتر شعری که بازتاب‌دهنده تجربیات نوگرایانه او هستند

سبک ادبی و پروژه فکری
پروژه فکری سالار عزیزپور بر «آزمون قالب‌های نو، نقد ساختارگرایانه و فهم متن از طریق فرامتن» استوار است. او در حوزه شعر، قواعد سنتی را محترم می‌شمارد اما معتقد به تنوع قالب‌ها و حتی فضاهای پارادوکسی در شعر پست‌مدرن است. شعر او بازتابی از بازی با کلمات، زبان و زندگی است. در عرصه نقد، او رویکردی علمی، ساختار شکن و مدرن دارد و تلاش می‌کند پیوند میان زبان و دگرگونی‌های فرهنگی جامعه افغانستان را به نقد بکشد.

نمونه‌ای از تفکر و اشعار
او شعر را نوعی بازی با قواعد خاص خود می‌داند. نخستین غزل او که در مجله «رودکی» در مونیخ با ویرایش واصف باختری چاپ شد، نمونه‌ای از طبع‌آزمایی او در شعرِ ناب بود. او در کارهای پژوهشی خود به شدت روی درست‌نویسی و ساختار زبان حساس است و در بخشی از مقالات خود به آسیب‌شناسی گسسته‌نویسی و ناهمگونی‌های نوشتاری در متون معاصر پرداخته است

تاثیر او بر جامعه و جریان‌های بعدی
سالار عزیزپور به عنوان یکی از منتقدان خستگی‌ناپذیر ادبیات غربت، توانسته است پل ارتباطی محکمی میان ادبیات داخل افغانستان و جریان‌های ادبی پناهندگان در اروپا ایجاد کند. نقدها و بررسی‌های او در ماهنامه رستاخیز و کتاب‌هایی چون «پنجره‌های ناگشوده»، ابزارهای تئوریک ارزشمندی را در اختیار نسل جوان شاعران و نویسندگان افغانستانی قرار داده تا آثار خود را با معیارهای نقد مدرن بسنجند

منابع و مآخذ