سیدنی شلدون

این شخص کیست؟
سیدنی شلدون یکی از موفق‌ترین، پرفروش‌ترین و مهیج‌ترین نویسندگان، فیلم‌نامه‌نویسان و تهیه‌کنندگان تلویزیونی قرن بیستم در آمریکا بود.
او با تالیف تنها ۱۸ رمان، به چنان محبوبیت شگفت‌انگیزی دست یافت که نامش به عنوان «مترجمانه‌ترین نویسنده جهان» در کتاب رکوردهای گینس ثبت شد. شلدون پیش از آنکه در سن ۵۰ سالگی رمان‌نویسی را آغاز کند، یکی از غول‌های هالیوود و برادوی بود که توانست هر سه جایزه معتبر اسکار، تونی و امی را از آن خود کند. داستان‌های او به دلیل ضرب‌آهنگ بسیار تند، تعلیق‌های نفس‌گیر، دسیسه‌های بین‌المللی و به تصویر کشیدن زنان باهوش، سرسخت و مستقل در دنیای مردسالار به شهرت جهانی رسیدند.

تولد / وفات

• نام اصلی: سیدنی شکتیل (Sidney Schechtel)؛ او بعدها نام خود را به سیدنی شلدون تغییر داد.
• تاریخ تولد: ۱۱ فوریه ۱۹۱۷
• تاریخ وفات: ۳۰ ژانویه ۲۰۰۷ (درگذشته در سن ۸۹ سالگی)
• محل تولد: شیکاگو، ایالت ایلینوی، آمریکا
• محل وفات: رانچو مایراج، کالیفرنیا
• حوزه فعالیت: رمان‌نویسی، فیلم‌نامه‌نویسی سینما و تلویزیون، نمایشنامه‌نویسی و تهیه‌کنندگی
• وضعیت حیات: درگذشته (۳۰ ژانویه ۲۰۰۷)
• علت درگذشت: او بر اثر عوارض ناشی از بیماری ذات‌الریه در بیمارستان آیزنهاور کالیفرنیا چشم از جهان فروبست و خاکستر او در قبرستان وست‌وود لس‌آنجلس به خاک سپرده شد.
• پیشینه خانوادگی: او در خانواده‌ای از مهاجران یهودیِ روسی و اوکراینی‌تبار متولد شد. پدرش فروشنده بود و خانواده‌اش در دوران «رکود بزرگ اقتصادی آمریکا» با فقر شدیدی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. شلدون در طول زندگی خود سه بار ازدواج کرد و از همسر دومش (جورجا کورت‌رایت) صاحب دختری به نام مری شد که او نیز بعدها نویسنده شد. او در تمام طول عمر خود با «اختلال دوقطبی» شدید دست‌به‌گریبان بود.

زندگی‌نامه تفصیلی

• از اقدام به خودکشی تا نجات: شلدون در ۱۷ سالگی به دلیل فقر و ناامیدی عمیق تصمیم به خودکشی با قرص‌های خواب‌آور گرفت. اما پدرش با یک پیاده‌روی کوتاه و گفتن این جمله که «زندگی مثل یک رمان است؛ تو نمی‌توانی حدس بزنی در صفحه بعد چه اتفاقی می‌افتد»، او را منصرف کرد؛ جمله‌ای که تمام مسیر زندگی او را تغییر داد.
• دوران طلایی در هالیوود و برادوی: او پس از کارگری و فروشندگی، به هالیوود رفت و به عنوان بررسی‌کننده فیلم‌نامه استخدام شد. استعداد او در نوشتن به سرعت شکوفا شد. او در سال ۱۹۴۷ برای نگارش فیلم‌نامه فیلم «مرد مجرد و دختر جوان» برنده جایزه اسکار شد. سپس در سال ۱۹۵۹ با نوشتن یک کمدی موزیکال برادوی، جایزه تونی را فتح کرد. او در دهه‌های ۱۹۶۰ با خلق و تهیه‌کنندگی سریال‌های کمدی شاهکاری مانند «خواب جینی را می‌بینم» (I Dream of Jeannie) تبدیل به یکی از موفق‌ترین چهره‌های تلویزیون آمریکا شد.
• چرخش شگفت‌انگیز به رمان‌نویسی در ۵۰ سالگی: شلدون در سال ۱۹۷۰ تصمیم گرفت ایده‌ای را که نمی‌توانست در تلویزیون پیاده کند، به شکل رمان درآورد. اولین رمان او با نام «صورت عریان» منتشر شد و با اینکه ابتدا رد شد، اما بعداً جایزه ادگار آلن پو را گرفت. از آن زمان تا پایان عمر، او بر روی نوشتن رمان‌های عامه‌پسند اما بسیار باکیفیت و جذاب تمرکز کرد و ثروتی میلیاردی به دست آورد.

آثار مکتوب / هنری
او ۱۸ رمان، بیش از ۳۰ فیلم‌نامه سینمایی، ۲۵۰ فیلم‌نامه تلویزیونی و ۱۰ نمایشنامه نوشت. برجسته‌ترین رمان‌های او عبارتند از:

• «صورت عریان» (The Naked Face – ۱۹۷۰): نخستین رمان او.
• «آن سوی نیمه‌شب» (The Other Side of Midnight – ۱۹۷۳): اثری که او را به صدر جدول پرفروش‌ها برد.
• «خط خون» یا «وراثت» (Bloodline – ۱۹۷۷).
• «خشم فرشتگان» (Rage of Angels – ۱۹۸۰).
• «استاد بازی» (Master of the Game – ۱۹۸۲): درام خانوادگی عظیم و پرطرفدار.
• «اگر فردا بیاید» (If Tomorrow Comes – ۱۹۸۵): داستانی بی‌نظیر درباره انتقام و سرقت.
• «کارهای شیطانی» یا «رؤیاهای من را به من بگو» (Tell Me Your Dreams – ۱۹۹۸).
• «آنسوی من» (The Other Side of Me – ۲۰۰۵): کتاب خودزندگینامه صریح او.

سبک و پروژه فکری

• تکنیک ورق‌زدن اجباری (Page-Turner): سبک شلدون به گونه‌ای طراحی شده بود که خواننده نتواند کتاب را زمین بگذارد. او هر فصل را با یک گره افکنی بزرگ یا اصطلاحاً «کلیف‌هنگر» (Cliffhanger) به پایان می‌رساند تا مخاطب بلافاصله به فصل بعدی برود.
• زنان قدرتمند و مستقل: در دورانی که بیشتر قهرمانان رمان‌های جنایی مردان بودند، پروژه فکری شلدون قرار دادن زنان در نقش‌های اصلی بود. زنانِ داستان‌های او معمولاً زیبارو، فوق‌العاده باهوش، آسیب‌دیده از خیانتِ مردانِ قدرتمند، اما سرسخت بودند که با اتکا به نبوغ خود انتقام می‌گرفتند و امپراتوری‌های خود را می‌ساختند.
• دسیسه‌های بین‌المللی و محیط‌های لوکس: داستان‌های او در بستر شرکت‌های بزرگ داروسازی، مافیا، دادگاه‌های نیویورک، کاخ‌های اروپایی و آژانس‌های جاسوسی رخ می‌داد و ترکیبی جذاب از ثروت، قدرت، سکس و جنایت را ارائه می‌کرد.

شاهکار یا نمونه اثر (رمان اگر فردا بیاید – If Tomorrow Comes)
شاهکار تعلیق و هیجان شلدون، رمان «اگر فردا بیاید» است که به یک مینی‌سریال تلویزیونی بسیار محبوب نیز تبدیل شد.

• خلاصه داستان: «تریسی ویتنی» یک کارمند بانک معصوم و زیباست که در آستانه یک ازدواج مجلل قرار دارد. اما مافیا برای او پاپوش می‌دوزد و او به جرم سرقتی که انجام نداده به زندان می‌افتد و زندگی‌اش نابود می‌شود. تریسی در زندان سرسخت می‌شود، پس از آزادی با زیرکی از تمام کسانی که به او ظلم کرده‌اند انتقام می‌گیرد و سپس به عنوان یکی از باهوش‌ترین و ماهرترین سارقان جواهرات در جهان وارد یک بازی موش‌وموشک بین‌المللی با پلیس و یک رقیب جذاب می‌شود.
• ویژگی ساختاری: این کتاب نمونه‌ای بی‌نقص از سینمای مکتوب شلدون است؛ ضرب‌آهنگ سریع، نقشه‌های سرقتِ بسیار نبوغ‌آمیز و مهندسی‌شده، و پویایی فوق‌العاده شخصیت اصلی.

تاثیرگذاری

• پادشاه پاپ‌فیکشن (ادبیات عامه‌پسند): شلدون استاندارد جدیدی برای رمان‌های پرفروش فرودگاهی و تجاری تعریف کرد که هم‌زمان جذاب و دارای کشش داستانی بالایی بودند.
• رکورد جهانی گینس: آثار او به ۵۱ زبان زنده دنیا ترجمه و در ۱۸۰ کشور منتشر شد که او را به یکی از گسترده‌ترین صداهای ادبی در سراسر کره زمین تبدیل کرد.
• محبوبیت نوستالژیک در ایران: رمان‌های شلدون در دهه‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰ خورشیدی با ترجمه‌های متعدد به یکی از پایه‌های ثابت کتاب‌خانه‌های ایرانیان و مروجین ژانر تریلر روان‌شناختی تبدیل شدند.

منابع و مآخذ

1. Sheldon, Sidney (2005). The Other Side of Me. Warner Books. (کتاب خودزندگینامه اصلی نویسنده)
2. The New York Times Obituary (2007). Sidney Sheldon, Author of Steamy Novels, Dies at 89.
3. The Guinness Book of World Records. Entry for the Most Translated Author.
4. The Guardian Archive (2007). Master of Many Media: Sidney Sheldon Legacy Analysis