خانه / ملینا مرکوری

ملینا مرکوری

این شخص کیست؟
ملینا مرکوری (با نام اصلی ماریا آمالیا مرکوری)، هنرپیشه افسانه‌ای، خواننده، فعال سیاسی پرشور و نخستین زن در تاریخ یونان است که به مقام وزارت فرهنگ رسید. او شخصیتی کاریزماتیک، نیرومند و چندبعدی داشت؛ وی در طول عمر خود هنر را با مبارزات سیاسی رادیکال درآمیخت. او با استفاده از شهرت جهانی خود در سینما، به صدای طنین‌انداز مقاومت مردم یونان در برابر استبداد تبدیل شد و به عنوان یکی از نمادهای ماندگار آزادی‌خواهی در قرن بیستم شناخته می‌شود.

تولد و وفات

تاریخ تولد: ۱۸ اکتبر ۱۹۲۰ میلادی در شهر آتن، در خانواده‌ای با ریشه‌های عمیق سیاسی.
تاریخ وفات: ۶ مارس ۱۹۹۴ میلادی در سن ۷۳ سالگی در شهر نیویورک آمریکا.
علت درگذشت و مدفن: او که سال‌ها از بیماری سرطان ریه رنج می‌برد، در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ نیویورک درگذشت. پس از فوت، پیکر او با احترام و شکوه نظامی فوق‌العاده به وطن بازگردانده و در گورستان اول آتن به خاک سپرده شد.

زندگی‌نامه کوتاه، تبعید و لغو تابعیت
ملینا مرکوری در خانواده‌ای اشرافی و سیاسی بزرگ شد؛ پدربزرگش بیش از ۳۰ سال شهردار محبوب آتن بود و پدرش نماینده پارلمان و وزیر کشور بود. او با وجود مخالفت‌های اولیه خانواده، وارد دانشکده درام تئاتر ملی یونان شد و کار خود را روی صحنه آغاز کرد.
با وقوع کودتای نظامی در یونان (حکومت سرهنگ‌ها) در ۲۱ آوریل ۱۹۶۷، زندگی مرکوری دگرگون شد. او بلافاصله فعالیت هنری خود را کنار گذاشت و به یک مبارز تمام‌وقت سیاسی علیه این حکومت نظامی غیردموکراتیک تبدیل شد. او شهر به شهر و کشور به کشور سفر کرد و از مجامع بین‌المللی خواست تا علیه رژیم فاشیستی آتن موضع بگیرند. این افشاگری‌ها چنان برای حاکمان نظامی گران تمام شد که استبداد حاکم تابعیت یونانی ملینا مرکوری را لغو و تمام اموالش را مصادره کرد. او در پاسخی تاریخی و جهانی به ژنرال پاتاکوس (رهبر کودتا) فریاد زد: «من یونانی به دنیا آمده‌ام و یونانی خواهم مرد؛ اما تو یک فاشیست به دنیا آمده‌ای و یک فاشیست خواهی مرد!» با سقوط رژیم نظامی در سال ۱۹۷۴، او پیروزمندانه به میهن بازگشت.

آثار برجسته و کارنامه سینمایی
مرکوری در طول دوران فعالیت هنری خود در فیلم‌های درخشانی بازی کرد که اکثر آن‌ها توسط همسر دومش، کارگردان نامدار آمریکایی ژول داسن کارگردانی شده بود:

هرگز در روز یکشنبه (Never on Sunday – ۱۹۶۰): شاهکار بزرگ زندگی او؛ داستان زنی مستقل و پرشور به نام «ایلیا» در بندر پیرائوس. بازی خیره‌کننده او در این فیلم، جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم کن و نامزدی جایزه اسکار را برای او به ارمغان آورد. ترانه معروف این فیلم با صدای ملینا (فرزندان پیرائوس) برنده جایزه اسکار بهترین ترانه شد.
استلا (Stella – ۱۹۵۵): نخستین فیلم بلند او به کارگردانی مایکل کاکویانیس که او را به عنوان استعدادی نوظهور به سینمای اروپا معرفی کرد.
توپکاپی (Topkapi – ۱۹۶۴): یک فیلم جنایی-کمدی بسیار موفق و پرفروش در سطح بین‌المللی.
فدرا (Phaedra – ۱۹۶۲): بازآفرینی مدرن و تراژیک اسطوره‌های یونان در کنار آنتونی پرکینز.

کارزار جهانی بازگشت مرمرهای پارتنون (الگین)
بزرگ‌ترین و حماسی‌ترین نبرد سیاسی-فرهنگی ملینا مرکوری در دوران وزارت، راه‌اندازی کارزار بین‌المللی برای بازگرداندن مجسمه‌ها و مرمرهای پارتنون (معروف به مرمرهای الگین) از موزه بریتانیای لندن به آتن بود. او در سخنرانی‌های پرشور خود در یونسکو و مجامع جهانی اعلام کرد که این مرمرها تکه‌ای از روح و ناموس فرهنگی یونان هستند که توسط لرد الگین انگلیسی غارت شده‌اند. او با راه‌اندازی پروژه ساخت «موزه جدید آکروپولیس»، بهانه‌های بریتانیا را برای عدم وبنیان‌گذاری ابتکار «پایتخت فرهنگی اروپا»

بنیان‌گذاری ابتکار «پایتخت فرهنگی اروپا»
ملینا مرکوری فراتر از مرزهای یونان، بر ساختار فرهنگی کل قاره اروپا تاثیر گذاشت. او در سال ۱۹۸۳ در جریان ریاست یونان بر اتحادیه اروپا، ایده درخشان «پایتخت فرهنگی اروپا» (European Capital of Culture) را مطرح و پایه‌گذاری کرد. بر اساس این طرح که نخستین بار در سال ۱۹۸۵ در آتن اجرا شد، هر ساله یک یا چند شهر اروپا برای نمایش شکوه هنری و ایجاد همبستگی فرهنگی میان ملت‌ها انتخاب می‌شوند؛ پروژه‌ای که کماکان با قدرت در سراسر اروپا اجرا می‌شود.

منابع و مآخذ