ملنگ جان ننگرهاری

محمدامین معروف به ملنگ جان ننگرهاری شاعر نامدار پشتو زبان اهل افغانستان در سال ۱۹۱۴ میلادی در قریه چمیار ولسوالی بهسود ولایت ننگرهار متولد شد.

ملنگ جان ننگرهاری کیست؟
ملنگ جان ننگرهاری از چهره‌های نامدار شعر و موسیقی مردمی افغانستان است که بیشتر به‌عنوان شاعر، ترانه‌سرا و آوازخوان فولکلور پشتو شناخته می‌شود. او یکی از نمایندگان برجستهٔ فرهنگ عامه و موسیقی بومی شرق افغانستان، به‌ویژه ولایت ننگرهار، به‌شمار می‌رود. ملنگ جان در سال ۱۳۳۴ خورشیدی به حیث تنظیم کنندهٔ موسیقی پشتو در رادیو کابل مقرر گردید و برای برنامهٔ پشتونستان تصنیف و آهنگ می‌ساخت.

تولد و وفات
تولد: ۱۲۹۳ هجری شمسی – ننگرهار افغانستان
وفات: ۱ عقرب ۱۳۳۵ هجری شمسی (۳۱ اکتبر ۱۹۵۶) – مسیر کابل ننگرهار در اثر حادثه ترافیکی

زندگی نامه کوتاه
ملنگ جان در از آغاز نوجوانی در کار و زندگی پر مشقت قرار داشت. در سن ۱۵ سالگی با خانواده اش به قریه داربنگ ولسوالی کامهٔ ولایت ننگرهار کوچ کردند. در آنجا با طبع شعر و شاعری آشنا شد و با وجود تحصیلات ابتدایی اولین اشعارش را آغاز کرد. ملنگ جان و خانواده اش مدت زیادی را به دلیل اختلاف با مردم به خاطر زمین‌های کشاورزی در ولسوالی کامه نماندند و دوباره به قریه چمیار برگشتند. ملنگ جان سربازی رفت، ابتدا به کنر و سپس به ولایت ننگرهار رفت و در قومندانی آنجا مصروف خدمت شد. وی در دودان خدمت عسکری در خصوص میهن بیشتر شعر و سروده می‌نوشت. در آن زمان خط دیورند که از مسایل مهم سیاسی دولت افغانستان بود، شعرهایش که در خصوص آزادی پشتونستان و دیورند سروده شده بود به اطلاع سردار محمد داوود خان رسید. در سن ۲۰ سالگی اولین مجموعه اشعارش در نشریه «اتحاد مشرقی» به چاپ رسید. نشریه اتحاد مشرقی از مهمترین نشریه‌ها در دوره شاه امان الله در ولایت ننگرهار با مدیریت برهان الدین کشکی بود. در سال ۱۳۲۴ هجری شمسی توسط سردار محمد داود وزیر دفاع وقت دولت شاهی افغانستان به کابل دعوت، مورد تشویق و مبلغ ۶۰۰ افغانی هدیه دریافت کرد.

آثار معروف
آثار ملنگ جان بیشتر به‌صورت شفاهی و رادیویی حفظ شده‌اند و کمتر در قالب کتاب یا آلبوم رسمی منتشر شده‌اند.
از ویژگی‌های برجستهٔ آثار او:
• ترانه‌های عاشقانهٔ ساده و صمیمی
• اشعار مردمی با زبان روان پشتو
• سروده‌هایی دربارهٔ فقر، مهاجرت، دوری، عشق و سرنوشت
(۳۱) چاربیتی
(۴۰) لوبی
(۶) بگتی
(۶۰)غزلی او
(۳) مقامونه

سبک هنری
سبک ملنگ جان فولکلور و مردمی است
• زبان شعرش ساده، بی‌پیرایه و مستقیم با دل مردم سخن می‌گوید.
• او از تصویرهای طبیعت، زندگی روستایی، رنج انسان عادی و عشق زمینی بهره می‌برد.
• موسیقی و شعر او بیشتر بر احساس تکیه دارد تا فنون پیچیدهٔ ادبی

نقل قول معروف
زه چی راواخلمه کچکول او ستا ملنګ شم
نو هغه ساعت به تیر له نام و ننګ شم
نام و ننګ به وی هغه ځای رانه پاتی
په کوم ځای کی چی زه ستا په تومت رنګ شم
پروا نشته که دنیا راپوری خاندی
ماشوم نه یم چی نور وخاندی زه تنګ شم

تاثیر ملنگ جان
• ملنگ جان یکی از پایه‌گذاران هویت شعر و موسیقی مردمی ننگرهار محسوب می‌شود.
• آثارش نقش مهمی در حفظ فرهنگ شفاهی پشتو داشته است.
• او الهام‌بخش بسیاری از شاعران و خوانندگان محلی و فولکلور پس از خود شد.
• نام او هنوز در حافظهٔ فرهنگی مردم شرق افغانستان زنده است و به‌عنوان نماد صداقت و سادگی هنری یاد می‌شود

منابع و مآخذ
• آرشیف برنامه‌های قدیمی رادیو افغانستان
• روایت‌های شفاهی موسیقی‌دانان و پژوهشگران فرهنگ مردمی افغانستان
• یادداشت‌ها و مقالات پراکنده دربارهٔ موسیقی فولکلور ننگرهار
• حافظهٔ جمعی و فرهنگ شفاهی مردم ننگرهار