خانه / خالد نویسا

خالد نویسا

این شخص کیست؟

خالد نویسا، نویسنده، رمان‌نویس، ژورنالیست و پژوهشگر روابط بین‌الملل اهل افغانستان است. او یکی از چهره‌های کلیدی و خوش‌تکنیک داستان‌نویسی مدرن افغانستان در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود که در قالب‌های داستان کوتاه و رمان آثار درخشانی پدید آورده است. [1, 2, 3]

تولد و وفات

تاریخ تولد: سال ۱۳۵۰ خورشیدی (۱۹۷۱ میلادی).
محل تولد: کابل، افغانستان.
وضعیت حیات: او در قید حیات است.

زندگی‌نامه کوتاه

خالد نویسا در کابل متولد شد و دوران مکتب را در لیسه نادریه سپری کرد. خانواده‌اش تمایل داشتند او در رشته طب (پزشکی) تحصیل کند اما ذوق ادبی او که از دهه شصت و با خواندن داستان‌های پلیسی جرقه خورده بود، او را به مسیر دیگری کشاند. با شروع جنگ‌های داخلی و تنظیمی در کابل، وی به پیشاور پاکستان مهاجر شد. پس از مدتی به کابل بازگشت و تا پیش از ظهور دور اول طالبان، به عنوان روزنامه‌نگار در روزنامه تاریخی «انیس» کار کرد. با تسلط طالبان بار دیگر به پیشاور رفت و نوشتن را ادامه داد. او سال‌ها به عنوان ادیتور و برنامه‌ساز ادبی با رسانه‌های معتبری چون رادیو آزادی همکاری داشته و هم‌زمان در رشته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل نیز تحصیل کرده است.

آثار معروف
آثار خالد نویسا به دلیل ساختار محکم داستانی شهرت دارند:

مجموعه‌های داستان کوتاه: «فصل پنجم» (۱۳۷۶ – نخستین اثر او که در پیشاور چاپ شد و نام او را در حلقه‌های ادبی تثبیت کرد)، «تصورات شب‌های بلند» (۱۳۷۹) و «راه و چاه».
رمان‌ها: رمان معروف «آب و دانه» (۱۳۸۵) که یکی از رمان‌های موفق اجتماعی افغانستان است و به مصائب ناشی از خشکسالی و جنگ می‌پردازد.
ترجمه آثار: منتخبی از داستان‌های او به زبان فرانسوی در پاریس منتشر شده و برخی آثارش به زبان‌های انگلیسی، آلمانی، نروژی و هلندی نیز برگردانده شده‌اند.

سبک هنری

سبک هنری خالد نویسا بر پایه رئالیسم با رویکرد روان‌شناختی و مدرن استوار است. او نویسنده‌ای «خوش‌تکنیک» تلقی می‌شود که به فرم و ساختار داستان اهمیت زیادی می‌دهد. بن‌مایه‌های اصلی آثار او شامل موارد زیر است:

بازتاب خلاقانه فجایع پنهان جنگ، مهاجرت و خشکسالی بر زندگی مردم عادی.
پردازش دقیق جزئیات و توصیف فضاهای شهری و روستایی افغانستان.
استفاده از زبان داستانی روان، منسجم و عاری از شعارزدگی.

نقل قول معروف

او در مصاحبه‌ای درباره وضعیت نویسندگی حرفه‌ای در جوامع جنگ‌زده می‌گوید:
«در جایی که نتوان نویسندگی را به عنوان شغل پذیرفت، چاره‌ای جز برخورد تفننی با آن نخواهد بود. وقتی نتوان از نوک قلم نان خورد، چگونه می‌توان با او به سفرهای دور و دراز رفت؟»

تاثیر او بر هنر و جامعه

خالد نویسا توانست ادبیات داستانی افغانستان را از حالت سنتی و صرفاً گزارش‌گونه، به سمت داستان‌نویسی ساختارمند و مدرن سوق دهد. آثار او معیاری برای سنجش تکنیک در داستان کوتاه معاصر افغانستان به شمار می‌روند، به طوری که جلسات نقد متعددی از جمله نشست‌های «شب‌های کابل» به بررسی تخصصی قلم او اختصاص یافته است. همچنین ترجمه آثار او به زبان‌های اروپایی، دریچه‌ای برای آشنایی مخاطبان غربی با واقعیت‌های جامعه افغانستان از زاویه دید یک نویسنده بومی بوده است.

منابع و مآخذ