خانه / کاوه جبران

کاوه جبران

این شخص کیست؟

کاوه جبران، شاعر، رمان‌نویس، منتقد ادبی، روزنامه‌نگار و استاد پیشین دانشگاه اهل افغانستان است. او به عنوان یکی از پیشگامان جریان نوین ادبی و چهره‌های درخشان نسل بیست سال اخیر ادبیات فارسی در افغانستان شناخته می‌شود.

تولد و وفات

تاریخ تولد: ۷ اردیبهشت ۱۳۶۳ (۷ ثور ۱۳۶۳ خورشیدی).
محل تولد: کابل، افغانستان (ناحیه چهارم).
وضعیت حیات: او در قید حیات است و پس از تحولات سیاسی اخیر، همانند بسیاری از نخبگان فرهنگی در خارج از کشور به‌سر می‌برد

زندگی‌نامه کوتاه

کاوه جبران دوران مکتب را در کابل سپری کرد و در سال ۱۳۸۲ وارد دانشکده ادبیات دانشگاه کابل شد. او مدرک کارشناسی (۱۳۸۶) و کارشناسی ارشد (۱۳۹۰) خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از همین دانشگاه دریافت کرد. او سال‌ها به عنوان استاد در دانشگاه دولتی البیرونی (ولایت کاپیسا) تدریس می‌کرد و هم‌زمان بین سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ در رسانه‌های مختلف چاپی، صوتی و تصویری کابل به کار روزنامه‌نگاری حرفه‌ای مشغول بود. با سقوط کابل در اوت ۲۰۲۱ (۲۴ اسد)، او ناگزیر به مهاجرت شد.

آثار معروف

جبران در حوزه‌های شعر، رمان و مقالات پژوهشی پرکار بوده است:

دفترهای شعر: «یک روز مانده به پایان عاشقی» (۱۳۸۶ – نخستین دفتر شعر او)، «آفتاب تعطیل»، «ترانه و تروریست» و مجموعه آماده چاپ «مست‌ها دروغ نمی‌گویند».
رمان: رمان تحسین‌شده «لوهاران» که فضایی بومی و داستانی منسجم دارد.
شعر معروف: مثنوی بلند و ماندگار «مادر (درد دل)» که در سال ۱۳۸۷ سروده شد.

سبک هنری

سبک هنری کاوه جبران آمیزه‌ای از نوگرایی تکنیکی، اعتراض اجتماعی و نیست‌انگاری (نهیلیسم) عریان است. او چه در غزل‌ها و چه در اشعار سپید و مثنوی‌هایش، نگاهی تلخ، عاصی و آنارشیستی به ساختارهای سنتی جامعه دارد. به باور او، «کار ادبیات آشفته‌کردن و نظم برهم‌زدن است». دردهای اجتماعی، ستیز با بنیادگرایی و بازتاب ناامیدی‌های نسل سرخورده از جنگ، بسامد بالایی در آثار او دارد.

نقل قول یا نمونه شعر معروف

یکی از معروف‌ترین فرازهای مثنوی «مادر» او که زبان حال نسل جوان و نامراد افغانستان است:
«باز آمدم که فکر تو را آب و گل کنم
مادر! اجازه هست کمی درد دل کنم؟
مادر اجازه هست که چیزی بگویمت؟
از حس دردناک مریضی بگویمت؟
یک‌سو شراب و شعر و جهانی شبیه گور
یک‌سو چخوف و نیچه و لعنت به بوف کور…»

تاثیر او بر هنر و جامعه

کاوه جبران به عنوان «گلوی نسل نامراد» بیست سال گذشته افغانستان توصیف می‌شود؛ نسلی که در میان رویای دموکراسی و کابوس جنگ رشد کرد. او با تدریس در دانشگاه و حضور فعال در کانون‌های ادبی کابل، تاثیر عمیقی بر تربیت فکری و ادبی معاصران خود گذاشت. جبران همواره تلاش کرده ادبیات را از زیر سایه و فرمایشی بودن سیاست خارج کرده و آن را به بازتاب‌دهنده حقیقی تکانه‌های روانی و اجتماعی مردم تبدیل کند.

منابع و مآخذ