خانه / قیس اکبر عمر

قیس اکبر عمر

این شخص کیست؟
قیس اکبر عمر، نویسنده، رمان‌نویس، خاطره‌نویس و کارشناس فرش اهل افغانستان است. او به عنوان یکی از صداهای مطرح ادبیات مهاجرت و مستندنگاری افغانستان در جهان غرب شناخته می‌شود که با نگارش کتاب‌های خود به زبان انگلیسی، تصویر ملموس و متفاوتی از رنج، هنر و زندگی خانواده‌های افغانستانی را به مخاطبان بین‌المللی ارائه داده است.

تولد و وفات

تاریخ تولد: ۱۸ نوامبر ۱۹۸۲ میلادی (۲۷ آبان ۱۳۶۱ خورشیدی).
محل تولد: کابل، افغانستان.
وضعیت حیات: او در قید حیات است و در ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کند

زندگی‌نامه کوتاه
قیس اکبر عمر در کابل و در خانواده‌ای بزرگ شد که نسل‌اندرنسل در تجارت فرش بودند. با خروج نیروهای شوروی و آغاز جنگ‌های داخلی در دهه ۱۹۹۰، او در سن ده سالگی طعم تلخ آوارگی را چشید. در یازده سالگی، هنر قالی‌بافی را از یک خانواده ترکمنِ همسایه آموخت و بعداً در دوران حکومت دور اول طالبان، یک کارگاه قالی‌بافی مخفیانه را در خانه خود اداره می‌کرد. او پس از سقوط طالبان، مدرک کارشناسی خود را در رشته ژورنالیسم از دانشگاه کابل دریافت کرد. عمر مدتی به عنوان مترجم با ارتش آمریکا و سازمان ملل متحد همکاری داشت و به عنوان متخصص نساجی برای USAID و بانک توسعه آسیایی به بافندگان فرش در سراسر افغانستان کمک کرد. او در سال ۲۰۱۲ به دلیل خطرات ناشی از نوشته‌های سیاسی‌اش به آمریکا مهاجرت کرد و موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد (MFA) در رشته نویسندگی خلاق از دانشگاه بوستون شد و مدتی نیز پژوهشگر مهمان در دانشگاه هاروارد بود

آثار معروف

آثار اصلی او به زبان انگلیسی نوشته شده و به چندین زبان دنیا برگردانده شده‌اند:

قلعه نه برج (A Fort of Nine Towers): شاهکار و کتاب خاطرات خودزندگینامه‌ای او (انتشار در سال ۲۰۱۳) که داستان بقای خانواده‌اش را در جریان جنگ‌های داخلی و دوران طالبان روایت می‌کند و به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده است.
شکسپیر در کابل / شبی در باغ امپراتور (Shakespeare in Kabul / A Night in the Emperor’s Garden): کتابی که آن را به همراه استیون لندریگان نوشت و داستان واقعی و شگفت‌انگیز اجرای نمایشنامه «کمدی اشتباهات» شکسپیر توسط هنرمندان افغان در کابلِ پس از جنگ را بازگو می‌کند (این اثر توسط بی‌بی‌سی رادیو نیز اقتباس شد).

سبک هنری

سبک هنری قیس اکبر عمر در قالب غیرداستانی خلاق (Creative Nonfiction)، مستندنگاری عاطفی و خاطره‌نویسی قرار دارد. او با الهام از قلم خالد حسینی، واقعیت‌های خشن جنگ، آوارگی و مهاجرت را با لطافتِ هنرهای بومی افغانستان (مانند قالی‌بافی و تئاتر) پیوند می‌زند. نثر او واقع‌گرایانه، پُر از جزئیات فرهنگی ملموس و عاری از کلیشه‌های هالیوودی درباره افغانستان است؛ او به جای تمرکزِ صرف بر آمارِ جنگ، به تجربه زیسته و روان‌شناختی انسان‌ها و حفظ کرامت آن‌ها در تاریک‌ترین زمان‌ها می‌پردازد

نقل قول معروف

او در کتاب شاهکار خود «قلعه نه برج» درباره قدرت پایداری و امید در اوج ویرانی می‌نویسد:

«وقتی جنگ همه چیز را از شما می‌گیرد، متوجه می‌شوید که تنها ثروت واقعی و دست‌نخورده‌ای که برایتان باقی مانده، خانواده و خاطراتی است که با خود حمل می‌کنید. تنها چیزی که ما را در آن سال‌های تاریک زنده نگه داشت، امیدی لجبازانه بود؛ این باور که فردا روزِ دیگری خواهد بود…»

تاثیر او بر هنر و جامعه

قیس اکبر عمر توانست با کتاب قلعه نه برج، توجه رسانه‌های بزرگی چون نیویورک تایمز و واشنگتن پست را جلب کند و به عنوان یکی از کتاب‌های برتر سال برگزیده شود. تاثیر بزرگ او بر جامعه، روایتِ تاریخ معاصر افغانستان از زاویه دید یک شهروند بومی بود؛ در حالی که بیشتر کتاب‌های مربوط به آن دوره توسط خبرنگاران یا نظامیان غربی نوشته شده بود. او همچنین با سخنرانی در دانشگاه‌های مختلف آمریکا و اروپا درباره فرش افغانستانی و تئاتر در کابل، به عنوان یک سفیر فرهنگی، چهره‌ای پویا، هنرمند و مقاوم از مردم کشورش را به جهان معرفی کرد

منابع و مآخذ