احمد ظاهر

احمد ظاهر (۲۴ جوزا ۱۳۲۵ – ۲۴ جوزا ۱۳۵۸) آوازخوان اهل افغانستان در دهه‌ ۱۳۵۰ بود. از احمد ظاهر با عنوان «بهترین و بزرگترین و محبوب‌ترین خوانندهٔ تاریخ افغانستان» یاد می‌شود.

احمد ظاهر کیست؟
احمد ظاهر در ۲۴ جوزا ۱۳۲۵ در‌ محله ده مزنگ به دنیا آمد. او پسر داکتر عبدالظاهر ابراهیم‌خیل صدراعظم‌ پیشین افغانستان بود. او آوازخوانی را از مکتب آغاز کرد و نخستین آهنگش با این شعر ضیا قاری‌زاده ای بلبل شوریده شو از تو فغان از منرا در لیسه حبیبیه خواند و لقب بلبل حبیبیه را به دست آورد. وی پس از نشان دادن استعداد در موسیقی در رادیو افغانستان برنامه‌هایی اجرا کرد.
وی در عمر کوتاه خود بیشتر از سی و سه آلبوم منتشر کرد. و در مجموع تعداد آهنگ‌های احمد ظاهر به ۴۳۰ آهنگ می‌رسد. احمدظاهر، به زبان‌های دیگری هم مانند انگلیسی، هندی و پشتو آهنگ می‌خواند. او در سالروز تولد ۳۳ سالگی‌اش در سانحه‌ای «مشکوک» در تونل سالنگ درگذشت. همچنین وی را در افغانستان «الماس شرق» نامیده‌اند و در خارج از مرزهای افغانستان (در اروپا و آمریکا) مشهور به الوبیس پریسلی افغانستان بود.

تولد و وفات
تولد: ۲۴ جوزا ۱۳۲۵ هجری شمسی
وفات: ۲۴جوزای ۱۳۵۸ هجری شمسی -تونل سالنگ،حادثه ترافیکی

زندگی نامه کوتاه
احمد ظاهر پس از گذراندن دوره دارالمعلمین راهی هندوستان شد تا در رشتهٔ آموزش و پرورش مدرک ماستری بگیرد. شاید او نخستین کسی بود که آلات موسیقی غربی را با موسیقی شرقی وفق داد و سازهای آکوردئون، ارگ و ترومپت را به موسیقی افغانستان هدیه آورد. آوازه او از طریق موسیقی از شهرت پدرش که صدراعظم وقت افغانستان بود بالاتر رفت. او در سال ۱۳۵۱ خورشیدی، لقب بهترین آوازخوان سال افغانستان را به دست آورد و بسیاری از مردم افغانستان او را بهترین خوانندهٔ تاریخ این کشور می‌دانند.
احمد ظاهر سه بار ازدواج کرد و از این سه ازدواج دو فرزند دارد، یکی «شبنم» و دیگر احمد رشاد که هر دو خارج از کشور در آمریکا زندگی می‌کنند.
احمد ظاهر به خاطر درگیری‌های خانوادگی راهی زندان شد و در این هنگام بود که مادرش درگذشت. روایتی وجود دارد که وی پس از رهایی از زندان، در عروسی دختر زمامدار وقت حفیظ الله امین بنابر اصرار دخترش، شرکت کرد و آواز خواند. بسیاری بر این عقیده‌اند که این واقعه باعث شد تا حفیظ‌الله امین به فکر قتل وی گردد و از همین روی، قتل احمد ظاهر را که در سالنگ صورت گرفت، نیز به امین نسبت می‌دهند. پیکر او ابتدا در مسجد حاجی مجید در سردخانه نگهداری و سپس در گورستان شهدای صالحین به خاک سپرده شد.
احمدظاهر در ۱۴ جون ۱۹۷۹ در شاهراه سالنگ در شمال کابل به طرز مرموزی در یک حادثه رانندگی درگذشت. فخریه ظاهر، همسرش، دراین‌باره به واشینگتن پست گفت: «کسانی که جسد او را دیدند، زخم گلوله را دیدند. او را کشتند. همه این را می‌دانستند و خیلی واضح بود، اما هیچ‌کس نمی‌توانست صحبت کند یا سؤالی بپرسد.»

آثار معروف
احمد ظاهر بیش از ۳۳ آلبوم و حدود ۴۳۰ ترانه در سبک‌های پاپ، کلاسیک، مستقل و موسیقی تلفیقی منتشر کرد که هنوز در افغانستان، تاجیکستان، ایران و میان مهاجران جهانی شنیده می‌شود.
از مشهورترین آهنگ‌هایش می‌توان یاد کرد:
•زندگی
•خدا بود یارت
•مادر من
•برایم گریه کن امشب
•صبور بیات خدا دارد
این‌ها فقط چند نمونه از آهنگ‌هایی هستند که محبوبیت همگانی یافته‌اند و نسل‌ها آن‌ها را زمزمه می‌کنند

سبک هنری

• حمد ظاهر موسیقی‌اش را از ترکیب موسیقی سنتی افغانستان، موسیقی هندی (از جمله بالیوود) و عناصر پاپ و کلاسیک غربی ساخت، که باعث شد صدایش منحصر به فرد و به‌روز باشد.
• و در ترانه‌هایش از اشعار شاهان و شاعران بزرگ فارسی مانند مولوی، حافظ، سعدی، بیدل، فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی بهره می‌برد.
• سبک او به گونه‌ای بود که موسیقی را از برنامه‌های خصوصی و رادیوها به استادیوم‌ها، تالارها و جشن‌ها کشاند و این موضوع برای آن زمان در افغانستان بی‌سابقه بود.

نقل قول معروف
احمد ظاهر آهنگ ها و شعر های مشهور و محبوبی دارد که یکی از آنها:
گر زلف پریشانت در دست صبا افتد
هر جا که دلی باشد در دام بلا افتد
ما کشتی صبر خود در بحر غم افکندیم
تا آخر از این طوفان هر تخته کجا افتد
هر کس به تمنائی فال از رخ او گیرد
بر تخته فیروزی تا قرعه کرا افتد
گر زلف سیاهت را من مشک ختا گفتم
در تاب مشو جانا در گفته خطا افتد

تاثیر احمد ظاهر
• احمد ظاهر را بسیاری به‌عنوان «الویس افغانستان» می‌نامند، زیرا همان‌گونه که الویس پرسلی در موسیقی غرب تأثیرگذار بود، احمد ظاهر نیز در موسیقی معاصر افغانستان یک انقلاب ایجاد کرد.
• صدای او هنوز در خیابان‌ها، خانه‌ها و میان مهاجران افغان در سراسر جهان شنیده می‌شود و ترانه‌هایش پیوند میان نسلی از مردم و خاطرات گذشته ایجاد می‌کند.
• هر سال در ۱۴ جون (روز تولد و وفاتش) هوادارانش به گور او در کابل می‌روند و یاد و آثارش را گرامی می‌دارند.
• NPR او را به عنوان یکی از ۵۰صدای بزرگ موسیقی که جهان را تغییر داده‌اند شناخت.

منابع و مآخذ

• زندگینامه و آثار احمد ظاه— Afghan Song Lyrics.
• تأثیر و میراث موسیقی احمد ظاهر — AhmadZahirDoc.
• تحلیل سبک و نقش او در موسیقی افغانستان — Red Bull Music Academy Daily.
• مراسم بزرگداشت و اهمیت جهانی صدای او — Deeyar TV.