احمد علی کهزاد

احمدعلی کُهزاد (زاده ۸ ثور ۱۲۸۷ کابل – وفات ۱۳۶۲) یکی از نویسندگان و تاریخ‌نگاران و پژوهشگران برجسته افغانستان بود

احمد علی کهزاد کیست؟
احمدعلی کهزاد از برجسته‌ترین تاریخ‌پژوهان، باستان‌شناسان، نویسندگان و فرهنگ‌پژوهان افغانستان در قرن بیستم است. او نقش اساسی در شناساندن تاریخ باستان، هویت فرهنگی و میراث تمدنی افغانستان به جهان علمی داشت و از پایه‌گذاران مطالعات نوین تاریخی و باستان‌شناسی کشور به‌شمار می‌رود. کهزاد در لویه جرگه سال ۱۳۴۳ش. از جمله کسانی بود که در تغییر رژیم مطلقه شاهی به رژیم شاهی مشروطه نقش داشت. وی ناشر کتب و آثار مربوط به تاریخ دوره‌های پیش از اسلام بود. کهزاد همچنین رئیس انجمن پشتو (پشتو تولنه)، انجمن تاریخ و موزه کابل (موزیم کابل) بود

تولد و وفات
تولد: ۸ ثور ۱۲۸۷ هجری شمسی -کابل افغانستان
وفات: ۱۳۶۲ هجری شمسی

زندگی نامه کوتاه
احمدعلی کُهزاد به تاریخ ۸ ثور ۱۲۸۷ در کابل زاده شد، او از مردم جنداول کابل بود و تحصیل را در لیسه استقلال تمام نمود. او سپس با سمت مترجم زبان فرانسه در دارالتحریر شاهی به کار گمارده شد (۱۳۰۹–۱۳۱۲ش). احمدعلی از ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۵ش منشی سفارت افغانستان در رم بود.
شخصیت علمی احمد علی کهزاد، با پنجاه سال کارهای علمی و تحقیقاتی و نگارش کتاب‌ها و آثار بیشمار وی در زبانهای فارسی، پشتو، انگلیسی، فرانسوی و ایتالیای نزد مردم افغانستان و جهان به حدی با اهمیت و با ارزش است، که او را از جمله دانشمندان طراز اول تاریخ‌نگاری و باستان‌شناسی معاصر افغانستان شناخته‌اند.
حامدکرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان در پیام خود به مناسبت بزرگداشت صدمین سال تولد او، از کارنامه‌های علمی کهزاد ستایش کرد و او را بنیان‌گذار تاریخ‌نویسی جدید در افغانستان خواند. از کهزاد با جمع دیگری از روشنفکران چون قدیر ترکی، غلام محمد غبار، سرورجویا، نعیمی، فرقه مشر فتح محمد خان، دکتر فاروق اعتمادی و غیره از بنیان گزاران حزب وطن نام برده شده است.

آثار معروف
• تاریخ افغانستان در دو جلد
• بالاحصار کابل و پیش‌آمدهای تاریخی در دو جلد
• افغانستان در پرتو تاریخ
• شاهنامه و مقایسه بعضی از پهلوانان آن و اوستا، سالنامه کابل، سال ۱۳۲۳
• لشکرگاه
• رجال و رویدادهای تاریخی
• مدنیت اوستایی، کابل، سال ۱۳۱۸ش
در زوایای تاریخ معاصر افغانستان
• رهنمای بامیان
• امپراتوری کوشان
• زمان شاه و دستگاه استعمار
افغانستان چهار راه تمدن (هنوز چاپ نشده است)
• غرغشت یا گرشاسب
• افغانستان در شاهنامه (کابل، ۱۳۵۵ش)
• شابهار یک معبد باستانی، کابل، سال ۱۳۴۶
• آثار عتیقه بودای بامیان، اثر مشترک: •گودار و ژوزف هاکن. (ترجمه)
• سرخ کوتل، اثر اشلوم برژه. (ترجمه)
• هنر قدیم افغانستان، اثر: بنجامین راولند (ترجمه)

سبک هنری
• سبک کهزاد علمی، تحلیلی و مستند است.
• توجه ویژه به پیوند تاریخ، جغرافیا و فرهنگ دارد.
• از افسانه‌پردازی تاریخی پرهیز می‌کند و بر شواهد تکیه دارد.
• زبان نوشتارش روشن، آموزشی و در عین حال عالمانه است.

نقل قول معروف
خلاصهٔ اندیشهٔ تاریخی او چنین است:
شناخت گذشته، شرط اساسی ساختن آیندهٔ آگاهانه است.
این نگاه در سراسر پژوهش‌های او مشهود است

تأثیر کهزاد
• از پایه‌گذاران تاریخ‌پژوهی و باستان‌شناسی نوین افغانستان
• معرفی افغانستان به‌عنوان چهارراه تمدن‌های بزرگ
• منبع الهام برای نسل‌های بعدی پژوهشگران
• نقش مهم در حفظ و ارزش‌گذاری میراث فرهنگی کشور
نام احمدعلی کهزاد با هویت تاریخی و فرهنگی افغانستان گره خورده است

منابع و مآخذ
• احمدعلی کهزاد، افغانستان در پرتو تاریخ
• آثار و مقالات انجمن تاریخ افغانستان
• دانشنامهٔ آزاد (Wikipedia – Ahmad Ali Kohzad)
• پژوهش‌های دانشگاهی دربارهٔ تاریخ و باستان‌شناسی افغانستان