خانه / مژگان فرامنش

مژگان فرامنش

این شخص کیست؟
مژگان فرامنش، یکی از چهره‌های درخشان، جریان‌ساز و پرآوازه نسل نوگرای شعر و داستان معاصر افغانستان است. او به عنوان شاعری غزل‌سرا و نویسنده‌ای متعهد شناخته می‌شود که با عبور از قید و بندهای عرفی و تن ندادن به خودسانسوری، دغدغه‌ها، عواطف و مصائب دنیای زنان را با صداقتی بی‌پروا و نگاهی کاملاً هنری در آثارش منعکس کرده و صدای رسای زنان جامعه خویش در تریبون‌های بین‌المللی بوده است

تولد و پیشینه

تاریخ تولد: ۱ سنبله (شهریور) ۱۳۶۹ هجری خورشیدی (۱۹۹۰ میلادی) در شهر باستانی و هنرپرور هرات.
خانواده: او فرزند محمد حنیف است و از نوجوانی دلبستگی شدیدی به جهان کلمات و شعر داشت.

زندگی‌نامه کوتاه و سیر تحصیلات
مژگان فرامنش دوران آموزش ابتدایی و لیسه (دبیرستان) خود را در لیسه عالی ملکه جلالی در هرات سپری کرد. او به دلیل نبوغ ادبی، وارد دانشگاه شد و مدرک لیسانس (کارشناسی) خود را در سال ۱۳۹۳ در رشته زبان و ادبیات فارسی دری از دانشگاه هرات دریافت نمود.
وی برای عمق بخشیدن به دانش آکادمیک خود راهی ایران شد و تحصیلات عالی خود را در مقطع فوق لیسانس (کارشناسی ارشد) در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه یزد با موفقیت به پایان رساند. فرامنش پس از فراغت، سال‌ها به عنوان استاد ادبیات به تدریس پرداخت و هم‌زمان به عنوان عضو فعال انجمن ادبی هرات نقش ارزنده‌ای در پویایی فرهنگی محافل ادبی غرب افغانستان ایفا کرد.

آثار برجسته و میراث مکتوب
از این نویسنده و شاعر کثیرالانتشار تا کنون ۶ کتاب ارزشمند در قالب شعر، داستان کوتاه و پژوهش به چاپ رسیده است:

اندیشه‌های دردآلود: نخستین مجموعه شعری مستقل او که دربرگیرنده سروده‌های عاطفی و اجتماعی اوست.
گرهِ کور و نی‌رنج: دو مجموعه شعر درخشان دیگر او که امضای ادبی وی را در حوزه غزل نوکلاسیک تثبیت کردند.
گلوی خراشیدهٔ باد: از تازه‌ترین مجموعه‌های شعری منتشرشده بانو فرامنش.
دخترانِ خاکستر (مجموعه داستان): کتابی شامل ۱۲ داستان کوتاه که با ساختاری غیرخطی و مدرن، به روایت رنج‌ها، تلخی‌ها و عواطف زنان افغانستان در بستر جرایم فکری و ایدئولوژیک جریان‌های افراطی می‌پردازد.
چاردیواری (پژوهش و تصحیح): اثری ماندگار به کوشش و مقدمه فرامنش که در آن به گردآوری، تصحیح و انتخاب اشعار محجوبه هروی (شاعر نامدار کلاسیک هرات) پرداخته تا نسخه‌ای منقح و عاری از غلط‌های نگارشی را به جامعه ادبی عرضه کند.

سبک ادبی و پروژه فکری
پروژه فکری مژگان فرامنش بر محور «زنانگی ناب، مبارزه با کلیشه‌های سنتی و به تصویر کشیدن اندوه اجتماعی حل‌شده در جان کلمات» استوار است. او در سرایش غزل، چهارپاره و مثنوی زبانی بسیار ساده، صمیمی و در عین حال عمیق دارد. فرامنش شعر را ابزاری برای کشف جهان‌بینی خود و آیینه‌ای برای بازتاب ناهنجاری‌های جامعه می‌داند. غمی پنهان اما پویا در تاروپود شعرها و داستان‌های او جاری است که مخاطب را به هم‌ذات‌پنداری و تفکر وا می‌دارد

نمونه‌ای از اشعار
شعرهای او تلفیقی از عواطف لطیف زنانه و موضع‌گیری‌های متعهدانه در قبال مسائل اجتماعی است. نمونه‌ای از ابیات غزل او:
«از وجودت راه می‌افتد منِ تنها من‌ات»
«در دلم جغرافیا لبریز از درد است و آه»
«می‌وزد عطر غریبی از سکوتِ پیرهنت…

تاثیر او بر جامعه و بازتاب‌های بین‌المللی
فرامنش به عنوان یکی از نمایندگان شاخص ادبیات امروز افغانستان توانسته است صدای فرهنگ کشور را مرزنشین کند. شعرهای او به زبان‌های متعددی از جمله انگلیسی، عربی و بنگالی ترجمه و در کشورهای مختلفی چون ایالات متحده آمریکا، مصر و بنگلادش به چاپ رسیده است. همچنین اشعار او بارها توسط هنرمندان خوشنویس در نمایشگاه‌های بزرگی چون «سایه‌سار تنهایی» در هرات (۱۳۹۴)، کالیفرنیا (۱۴۰۲) و نیویورک (۱۴۰۳) به نمایش گذاشته شده است. او در نشست‌های بین‌المللی (مانند هفته افغانستان در نروژ) حضوری فعال در تبیین حقوق و وضعیت زنان داشته است.

منابع و مآخذ